1. Vì sao trẻ cần tiêm vaccine não mô cầu?
Não mô cầu là vi khuẩn Neisseria meningitidis, có thể gây:
-
Viêm màng não mủ.
-
Nhiễm khuẩn huyết.
-
Sốc nhiễm khuẩn.
-
Tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh.
Bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, đôi khi chỉ trong vài giờ.
Tiêm vaccine là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh não mô cầu xâm lấn.
2. Hiện nay có những loại vaccine não mô cầu nào?
Tại Việt Nam, phụ huynh thường gặp các loại vaccine sau:
| Vaccine | Nhóm não mô cầu được phòng ngừa |
|---|---|
| Bexsero | Nhóm B |
| VA-Mengoc-BC | Nhóm B và C |
| Nimenrix | Nhóm A, C, W, Y |
| MenQuadfi | Nhóm A, C, W, Y |
| Menactra | Nhóm A, C, W, Y |
Mỗi loại vaccine có độ tuổi chỉ định và lịch tiêm khác nhau.
Lưu ý: Vaccine não mô cầu BC không thay thế được vaccine ACWY và ngược lại.
3. Nên tiêm não mô cầu B hay ACWY cho bé?
Nếu muốn mở rộng khả năng phòng ngừa các nhóm não mô cầu quan trọng, phụ huynh nên cân nhắc tiêm cả vaccine phòng nhóm B và vaccine ACWY, khi bé đủ tuổi và có chỉ định phù hợp.
Ví dụ:
-
Vaccine Bexsero giúp phòng bệnh do não mô cầu nhóm B.
-
Vaccine Nimenrix hoặc MenQuadfi giúp phòng bệnh do các nhóm A, C, W và Y.
Như vậy, việc kết hợp hai nhóm vaccine giúp mở rộng phạm vi bảo vệ đối với 5 nhóm não mô cầu A, B, C, W và Y.
Tuy nhiên, vaccine không phòng ngừa được tất cả chủng não mô cầu hoặc tất cả nguyên nhân gây viêm màng não.
4. Trẻ mấy tháng tuổi có thể tiêm vaccine não mô cầu?
Độ tuổi bắt đầu tiêm phụ thuộc vào từng sản phẩm.
Một số vaccine não mô cầu có thể sử dụng từ giai đoạn nhũ nhi, trong khi những loại khác chỉ được chỉ định cho trẻ lớn hơn.
Số mũi tiêm cũng thay đổi theo tuổi bắt đầu tiêm và loại vaccine.
Vì vậy, cha mẹ nên đưa sổ tiêm chủng của bé đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Không nên tự áp dụng lịch tiêm của vaccine này cho vaccine khác.
5. Đã tiêm não mô cầu BC có cần tiêm thêm ACWY không?
Có thể cần.
Vaccine BC phòng nhóm B và C nhưng không bao phủ các nhóm A, W và Y.
Vì vậy, trẻ đã tiêm BC vẫn có thể được tư vấn tiêm thêm vaccine ACWY để mở rộng phạm vi bảo vệ.
Tương tự, trẻ đã tiêm ACWY vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ trước não mô cầu nhóm B.
Việc tiêm bổ sung cần dựa vào độ tuổi, loại vaccine đã sử dụng và lịch tiêm hiện hành.
6. Tiêm vaccine não mô cầu có tác dụng phụ không?
Một số phản ứng thường gặp gồm:
-
Đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm.
-
Sốt.
-
Quấy khóc.
-
Mệt mỏi hoặc giảm ăn tạm thời.
Đa số phản ứng nhẹ và tự cải thiện.
Phản ứng dị ứng nghiêm trọng rất hiếm gặp nhưng cần được xử trí cấp cứu.
Cha mẹ nên cho trẻ tiêm tại cơ sở đủ điều kiện và theo dõi sau tiêm theo hướng dẫn.
Lời khuyên của bác sĩ: Tiêm não mô cầu loại nào tốt nhất cho bé?
Cha mẹ hãy nhớ:
NÃO MÔ CẦU B: Cần vaccine có thành phần phòng nhóm B.
NÃO MÔ CẦU ACWY: Phòng các nhóm A, C, W và Y.
TIÊM CẢ HAI NHÓM VACCINE: Có thể giúp mở rộng phạm vi bảo vệ khi phù hợp với độ tuổi và chỉ định.
KHÔNG CÓ MỘT VACCINE TỐT NHẤT CHO MỌI TRẺ.
TIÊM ĐÚNG TUỔI – ĐÚNG LỊCH – ĐỦ MŨI là điều quan trọng để đạt hiệu quả bảo vệ.
Nếu có điều kiện, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ về kế hoạch phòng ngừa cả nhóm B và ACWY, thay vì chỉ lựa chọn vaccine dựa trên tên thương mại.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
