1. Chỉ số Protein (PRO) trong nước tiểu là gì?
Bình thường, thận có nhiệm vụ lọc máu và giữ lại phần lớn protein cần thiết cho cơ thể.
Khi xét nghiệm nước tiểu bằng que thử, kết quả PRO thường được ghi:
-
Âm tính (-): Không phát hiện protein ở mức que thử nhận biết được.
-
Vết (Trace): Có một lượng protein rất nhỏ.
-
Dương tính (+), (++), (+++): Phát hiện protein ở các mức độ tăng dần.
Lưu ý: Mức độ (+) trên que thử chỉ mang tính bán định lượng, không đủ để xác định chính xác lượng protein mất qua nước tiểu.
2. Vì sao trẻ có Protein trong nước tiểu?
Protein niệu ở trẻ em có thể do nhiều nguyên nhân.
Protein niệu thoáng qua:
-
Trẻ đang sốt.
-
Sau vận động mạnh.
-
Mất nước.
-
Một số tình trạng stress sinh lý.
Những trường hợp này có thể tự hết khi nguyên nhân được giải quyết.
Protein niệu tư thế:
Thường gặp ở trẻ lớn và thanh thiếu niên. Protein xuất hiện khi trẻ hoạt động ban ngày nhưng trở về bình thường ở mẫu nước tiểu đầu buổi sáng.
Protein niệu do bệnh thận:
Có thể gặp trong hội chứng thận hư, viêm cầu thận hoặc các bệnh lý thận khác.
3. Protein niệu (+) có phải trẻ bị hội chứng thận hư không?
Không phải cứ PRO dương tính là trẻ bị hội chứng thận hư.
Hội chứng thận hư thường có các đặc điểm:
-
Protein niệu nhiều.
-
Albumin máu giảm.
-
Phù mặt, đặc biệt quanh mắt vào buổi sáng.
-
Có thể phù chân, bụng hoặc toàn thân.
Một số trẻ còn có nước tiểu nhiều bọt.
Tuy nhiên, nước tiểu có bọt không đủ để kết luận trẻ bị tiểu đạm hoặc hội chứng thận hư.
4. Khi Protein niệu dương tính, trẻ cần xét nghiệm gì thêm?
Nếu phát hiện PRO dương tính, bác sĩ có thể chỉ định:
-
Xét nghiệm nước tiểu đầu buổi sáng: Kiểm tra protein niệu có còn tồn tại hay không.
-
Tỷ số Protein/Creatinine niệu (UPCR): Đánh giá lượng protein bài xuất qua nước tiểu.
-
Albumin máu, Creatinine máu: Khi nghi ngờ bệnh thận.
-
Đo huyết áp: Giúp phát hiện những bất thường liên quan đến thận.
Ở trẻ trên 2 tuổi, UPCR mẫu nước tiểu đầu buổi sáng thường dưới 0,2 mg/mg. Trẻ từ 6–24 tháng có thể sử dụng ngưỡng tham khảo cao hơn.
Không phải trẻ nào có PRO (+) một lần cũng cần làm toàn bộ các xét nghiệm trên.
5. Khi nào trẻ có Protein niệu cần đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi:
-
Protein niệu dương tính kéo dài hoặc tái diễn.
-
Trẻ phù mặt, phù chân hoặc tăng cân nhanh bất thường.
-
Protein niệu kèm tiểu máu.
-
Trẻ có huyết áp cao hoặc lượng nước tiểu giảm.
Cần được đánh giá khẩn nếu trẻ phù nhiều, tiểu rất ít, khó thở hoặc có biểu hiện mệt lả.
Đặc biệt, protein niệu kèm tiểu máu và tăng huyết áp có thể gợi ý bệnh lý cầu thận cần được kiểm tra kỹ.
Lời khuyên của bác sĩ: Protein trong nước tiểu trẻ em dương tính có đáng lo không?
Cha mẹ hãy nhớ:
PRO (+) MỘT LẦN: Chưa đủ để kết luận trẻ mắc bệnh thận.
PRO DƯƠNG TÍNH KHI SỐT: Có thể chỉ là protein niệu thoáng qua.
PRO KÉO DÀI: Cần kiểm tra thêm, đặc biệt bằng nước tiểu đầu buổi sáng và UPCR.
PRO KÈM PHÙ, TIỂU MÁU HOẶC TĂNG HUYẾT ÁP: Cần được bác sĩ đánh giá sớm.
Protein niệu ở trẻ em có thể là hiện tượng lành tính thoáng qua, nhưng cũng có thể là dấu hiệu sớm của bệnh thận.
Vì vậy, khi nhận kết quả protein niệu dương tính, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá đúng nguyên nhân, tránh lo lắng quá mức hoặc bỏ sót bệnh lý quan trọng.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
