1. Chỉ số BLD trong nước tiểu là gì?
BLD (Blood) là chỉ số phát hiện thành phần máu trong nước tiểu bằng que thử.
Kết quả thường được ghi:
-
Âm tính (-): Không phát hiện thành phần máu.
-
Dương tính (+), (++), (+++): Phát hiện thành phần máu ở các mức độ khác nhau.
Tuy nhiên, BLD dương tính chưa chắc có hồng cầu niệu thực sự, vì que thử cũng có thể phản ứng với hemoglobin hoặc myoglobin.
Bác sĩ có thể chỉ định soi cặn lắng nước tiểu để xác định sự hiện diện của hồng cầu.
2. Hồng cầu trong nước tiểu bao nhiêu là bất thường?
Thông thường, hồng cầu niệu được xem là bất thường khi có khoảng từ 3–5 hồng cầu trở lên trên một vi trường lớn (HPF), tùy tiêu chuẩn và phương pháp xét nghiệm.
Có hai dạng tiểu máu:
-
Tiểu máu vi thể: Nước tiểu nhìn bình thường nhưng xét nghiệm phát hiện hồng cầu.
-
Tiểu máu đại thể: Nước tiểu có màu đỏ, hồng hoặc nâu sẫm do máu.
Tiểu máu vi thể đơn độc, thoáng qua ở trẻ khỏe mạnh thường không nguy hiểm, nhưng cần theo dõi để xác định có kéo dài hay không.
3. Vì sao trẻ có hồng cầu trong nước tiểu?
Một số nguyên nhân thường gặp:
-
Nhiễm trùng đường tiết niệu.
-
Sỏi hoặc tăng bài tiết canxi trong nước tiểu.
-
Chấn thương đường tiết niệu.
-
Tiểu máu thoáng qua sau vận động mạnh.
-
Viêm cầu thận hoặc một số bệnh lý thận khác.
Đặc biệt, viêm cầu thận có thể gây tiểu máu kèm protein niệu, phù và tăng huyết áp.
Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào hồng cầu niệu để kết luận trẻ bị viêm cầu thận.
4. Tiểu máu ở trẻ em khi nào cần nghĩ đến bệnh thận?
Bác sĩ cần đánh giá kỹ hơn khi trẻ có:
-
Tiểu máu kéo dài hoặc tái phát.
-
Tiểu máu kèm protein niệu.
-
Phù mặt, phù chân.
-
Huyết áp tăng.
-
Lượng nước tiểu giảm.
-
Tiền sử gia đình mắc bệnh thận.
Nếu xét nghiệm nước tiểu ghi nhận hồng cầu biến dạng hoặc trụ hồng cầu, bác sĩ có thể nghi ngờ nguồn gốc tiểu máu từ cầu thận.
5. Trẻ có hồng cầu niệu cần xét nghiệm gì thêm?
Tùy tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định:
-
Xét nghiệm nước tiểu lại: Xác định tiểu máu có kéo dài hay không.
-
Soi cặn lắng nước tiểu: Đánh giá hồng cầu và các thành phần bất thường.
-
Protein/Creatinine niệu (UPCR): Khi nghi ngờ tổn thương cầu thận.
-
Creatinine máu, đo huyết áp: Đánh giá chức năng thận.
-
Siêu âm thận – tiết niệu: Khi nghi ngờ sỏi hoặc bất thường cấu trúc.
Không phải trẻ nào có BLD (+) cũng cần thực hiện tất cả các xét nghiệm trên.
Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu tiểu máu kèm sốt, đau hông lưng, phù hoặc tiểu ít. Nếu trẻ bí tiểu do máu cục, đau dữ dội, lơ mơ hoặc có dấu hiệu mất máu nhiều, cần đi cấp cứu.
Lời khuyên của bác sĩ: Hồng cầu trong nước tiểu trẻ em có đáng lo không?
Cha mẹ hãy nhớ:
BLD DƯƠNG TÍNH: Chưa đủ để kết luận có hồng cầu niệu thực sự.
TIỂU MÁU VI THỂ ĐƠN ĐỘC: Có thể thoáng qua và không nguy hiểm.
TIỂU MÁU KÉO DÀI: Cần tìm nguyên nhân.
TIỂU MÁU KÈM PROTEIN NIỆU, PHÙ HOẶC TĂNG HUYẾT ÁP: Cần được đánh giá bệnh lý cầu thận.
Hồng cầu niệu ở trẻ em có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ những bất thường thoáng qua đến bệnh lý thận cần điều trị.
Vì vậy, khi nhận kết quả BLD dương tính, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để được đánh giá đúng nguyên nhân, tránh quá lo lắng nhưng cũng không bỏ sót những dấu hiệu quan trọng.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
